{"id":1029,"date":"2014-01-23T12:08:22","date_gmt":"2014-01-23T10:08:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.astrobobo.net\/?p=1029"},"modified":"2023-07-12T08:48:14","modified_gmt":"2023-07-12T06:48:14","slug":"supernova-u-galaksiji-m82","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.astrobobo.net\/?p=1029","title":{"rendered":"Supernova u galaksiji M82"},"content":{"rendered":"

Uzbudljiva vijest! U galaksiji Messier 82<\/a> pojavila se supernova<\/a>! M 82 je sjajna galaksija u zvije\u017e\u0111u Velikog medvjeda. Amateri astronomi \u010desto ju promatraju zbog zanimljivog oblika i nekih detalja koji se mogu nazirati. Vidi se ve\u0107 i dalekozorom, a uz pomo\u0107 teleskopa je prekrasna u kombinaciji sa obli\u017enjom galaksijom M81 budu\u0107i da obje stanu u vidno polje na manjim pove\u0107anjima. Obje se nalaze u susjedstvu Mlije\u010dnog puta, udaljene oko 11 milijuna svjetlosnih godina.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Messier 82, skica Vedrana Vrhovca kroz 8″ reflektor<\/figcaption><\/figure>\n

Supernova je dakle eksplodirala prije 11 milijuna godina, ali njena svjetlost tek sada dolazi do Zemlje. Sa magnitudom 11, ovo je jedna od najsjajnijih supernova u posljednje vrijeme. Sjajnija je bila tek SN 1993J<\/a> (1993 ozna\u010dava godinu otkri\u0107a) i to, zanimljivo, u susjednoj galaksiji M81, te naravno poznata SN 1987A<\/a> u Velikom magellanovom oblaku, satelitskoj galaksiji Mlije\u010dnog puta. Magnituda 11 dovoljno je sjajna da se mo\u017ee uo\u010diti manjim amaterskim teleskopom promjera 4″ (100mm) sa tamnog neba. Iz grada ipak preporu\u010dam\u00a0 teleskope ve\u0107ih promjera, od 6″ (150mm) na vi\u0161e.<\/p>\n

\"Messier<\/a>
Pozicija galaksije M82 na no\u0107nom nebu u 20h po lokalnom vremenu.<\/figcaption><\/figure>\n

Za prona\u0107i galaksije M81 i M82 \u0107e vam trebati malo truda jer se nalaze na dijelu neba gdje nema sjajnih zvijezda koje bi mogle slu\u017eiti za star-hoppinjg. Kao pokaziva\u010de mo\u017eete koristiti zvijezde Phad i Dubhe te produ\u017eiti teleskop u tom smjeru za jednu duljinu njihove me\u0111usobne udaljenosti. U tom podru\u010dju poku\u0161ajte identificirati trokut zvijezda “iznad” pozicije M81 i M82 (u tra\u017eilu \u0107e slika biti okrenuta!) koji svojim \u0161iljastim kutem otprilike pokazuje prema galaksijama.<\/p>\n

\"M81-starhop\"<\/a>
Karta neba za identifikaciju pozicije M81 i M82<\/figcaption><\/figure>\n

Galaksije ne bi trebao biti problem identificirati, no iz grada \u0107e se sigurno \u010diniti bljedunjave. Odaberite ve\u010der kada je nebo bistro i pri\u010dekajte da vam se o\u010di dovoljno naviknu na tamu. nastojte da u blizini nema rasvjete koja vam direktno tu\u010de u o\u010di – ako treba, prekrijte glavu ru\u010dnikom ili barem imajte stalno zatvoreno oko s kojim gledate u okular dok ga ne koristite za promatranje.<\/p>\n

\"M81-82\"<\/a>
Galaksije NGC 2976, M81, M82 i NGC 3077<\/figcaption><\/figure>\n

Oko M81 i M82 nalaze se jo\u0161 dvije galaksije, NGC 2976 (na fotografiji gore lijevo) i NGC 3077 (dolje u sredini), 10. magnitude. Dovoljno su sjajne za manje amaterske teleksope, pa ako imate vedro, bistro nebo, nemojte ih presko\u010diti! Sli\u010dan prizor vjerojatno promatraju neke civilizacije u tim galaksijama, no sigurno se nitko od njih ne sje\u0107a supernove koja je eksplodirala prije 11 milijuna godina…<\/p>\n

Vi\u0161e informacija pro\u010ditajte na web stranicama Astronomy<\/a> i Sky & Telescope<\/a>.<\/p>\n

\"Supernova<\/a>
Supernova u galaksiji M82. Snimili L. Elenin i I. Molotov<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uzbudljiva vijest! U galaksiji Messier 82 pojavila se supernova! M 82 je sjajna galaksija u zvije\u017e\u0111u Velikog medvjeda. Amateri astronomi \u010desto ju promatraju zbog zanimljivog oblika i nekih detalja koji se mogu nazirati. Vidi se ve\u0107 i dalekozorom, a uz pomo\u0107 teleskopa je prekrasna u kombinaciji sa obli\u017enjom galaksijom M81 budu\u0107i da obje stanu u […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1032,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[68],"class_list":["post-1029","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti","tag-supernova","post_format-post-format-gallery"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"http:\/\/www.astrobobo.net\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/m82-supernova-elenin.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1029"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3434,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1029\/revisions\/3434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1032"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.astrobobo.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}